partizan_akinak@yahoo.com

    پیش درآمدی بر رویدادهای ۲۸ امرداد ۱۳۳۲

از :  آريا

مغز  متفكر كودتا يا قيام ملي 28 امرداد 32 و سقوط دولت مصدق و جبهه ملي سرلشكر حسن اخوي از  به اصطلاح گروه حسن  ارفع بود.

در روز 24 اَمرداد ، شاه دو حكم (فرمان)صادر ميكند . يكي عزل مصدق از پست نخست وزيري و فرمان ديگر انتصاب سپهبد زاهدي به نخست وزيري بود. اين  برنامه طرح ريزي گروه مخالفان  مصدق به رهبري فضل الله زاهدي به شرح زير بود : 1 ـ سرهنگ نصيري فرمانده گارد شاهنشاهي فرمان نخست وزيري زاهدي را به او تحويل داده    2 ـ راس ساعت 10 شب فرمان عزل مصدق را به او تحويل ميدهد كه در صورت پذيرش مصدق مسئله به خوبي و خوشي پايان مي پذيرفت اما از آنجايي كه مي دانستند مصدق زيربار نخواهد رفت و از قدرت كنارگيري نمي كند طرح وارد فاز عملياتي و دخالت نظامي كشيده مي شد كه شد. در اينجا سه واحد از ارتش مامور اجراي برنامه ي براندازي دولت مصدق را داشتند كه قرار بود در صورت عدم پذيرش مصدق عمليات نظامي را به اجرا درآورند اما بدليل رفتن شاه از ايران به بغداد( پس از شنيدن خبر دستگيري نصيري و خلع سلاح گارد شاهنشاهي) اين واحد ها از اجراي عمليات امتناع كردند. مصدق فرمان شاه را نمي پذيرد و دستور دستگيري نصيري را مي دهد و گارد شاهنشاهي را خلع سلاح ميكند. پس از دستگيري نصيري و خلع سلاح گارد شاهنشاهي و ساقط شدن برنامه ي قيام ، زاهدي تا روز 28 اَمرداد مخفي مي شود. صبح روز 25 اَمرداد شكست عمليات تلفني به اطلاع شاه ( كه در نوشهر بسر مي برد) مي رسد و او عازم بغداد ميشود. حسين فاطمي روز 25 اَمرداد وعده ي برپايي جمهوري و سقوط پادشاهي را ميدهد و شخصا كاخهاي شاهنشاهي را لاك و مهر ميكند. در واقع كودتاي انگليسي ، آمريكايي كه آقايان روشنفكرنما از آن دم مي زنند در شب 25 اَمرداد 32 قرار بود اجرا شود. اما آيا اين كودتا ( بهتر است بگوييم قيام 28 اَمرداد) انگليسي آمريكايي بود : در اين شكي نيست كه سرويسهاي اطلاعاتي آمريكا و انگلستان در جريان سقوط دولت مصدق مساعدتها و همراهي با مخالفان مصدق داشته اند و بدليل نفوذ بيش از اندازه كمونيزم در ايران خواهان سقوط مصدق و تصفيه نيروهاي شوروي در ايران بودند. اما آيا اين كودتا برنامه ي اين دو كشور استعماري بود ؛ آمريكايي ها معتقد بودند كه اگر دولت مصدق ادامه پيدا كند دير يا زود در ايران يك كودتاي كمونيستي پيروز مي شود و كمونيستها به آرزوي ديرينه خود يعني رسيدن به آبهاي آزاد جهاني خليج فارس و سيطره بر ميادين نفتي خاورميانه دست مي يافتند لذا براي نجات ايران و غرب مي بايست مصدق از كار بركنار ميشد. در آن زمان رهبر مخالفان  مصدق را سپهبد فضل الله زاهدي و گروه ” ارفع ” برعهده داشتند. اما زاهدي و گروه مخالفان مصدق و در واقع طراحان اصلي كودتا چه كساني بودند ؟ آيا آنها مزدوران سرويسهاي جاسوسي بيگانه بودند  و يا ... !؟

سرلشكر حسن ارفع مبتكر « حزب آريا » بود. اين حزب يك شاخه ي نظامي داشت كه گرداننده ي آن سرتيپ ديهيمي بود و حسن اخوي يكي از گردانندگان اصلي و مغز متفكر حزب بود. ارتشبد بهرام آريانا كه تمايلات شديد ناسيوناليستي و نژادپرستانه داشت وي زماني از هواداران نازي ها و آلمان هيتلري در جنگ دوم جهاني بود و گفته ميشد كه ارتشبد آريانا زرتشتي شده. سرلشكر محمود ارم ، امين زاده از ديگر اعضاء اين حزب بودند. حسن ارفع سه بار رئيس ستاد ارتش شاهنشاهي شد. اين حزب يك جريان ناسيوناليستي صرف و شديدا ضد گروههاي چپ ، ماركسيستها ، توده ايها و تمايلات ضد انگليسي تندي داشتند. برخي از اندامان حزب توسط انگليسي ها در جريان اشغال ايران دستگير و زنداني شده بودند. انگليسي ها آنها را از هواداران آلمان نازي و طرفداران هيتلر و براي منافع دولت بريتانيا خطرناك ميدانستند.

حسن ارفع ميتكر حزب آريا بسيار ناسيوناليست و ضد كمونيست بود همسر وي انگليسي بود ولي بعدا با يك دختر “ازگلي“ دهاتي ازدواج كرد.

اخوي مغز متفكر حزب آريا مدتي رئيس ركن 2 ستاد ارتش شاهنشاهي بود و مبارزه سختي با كمونيستها داشت وي فردي ناسيوناليست و در واقع سازماندهي كودتا را برعهده داشت. اما برنامه ي كودتا در شب 25 اَمرداد با شكست مواجه شد.

در روز 28 اَمرداد شماري از مردم پايين شهر كه از اعمال 3 روز گذشته   توده ايها و مراجعت شاه از كشور و نيز با درك خطر كمونيسم به حركت درآمدند و با دادن شعارهايي به نفع شاه و بر عليه مصدق تظاهرات كردند كم كم شمار زيادي ار مردم كه منتظر فرصت بودند به جمعيت پيوستند. ورزشكاران باشگاه تاج (استقلال امروز) نيز به آنها پيوستند و سربازان گارد جاويدان (شاهنشاهي) كه توسط رياحي ( وزير جنگ مصدق) خلع سلاح شده بودند ، به تظاهرات پيوسته سپهبد زاهدي با شنيدن خبر به همراه نيروهاي پشتيبانش كه  خلع سلاح شده بودند سلاح ها را دوباره برداشته پس از محاصره خانه محمد مصدق توسط مردم به ساختمان نخست وزيري رفته و كابينه خود را معرفي ميكند.

در جريان تظاهرات 300 نفر از مردم توسط نيروهاي هوادار مصدق كشته شدند. اما پس از دخالتهاي واحدهايي از ارتش و گاردشاهنشاهي مصدق و نيروهاي هوادارش مجبور به تسليم شدند.

و اما دخالت بيگانگان ؟ يك هيئت آمريكايي به مسئوليت كرميت روزولت نيز بر اجراي به اصطلاح كودتا نظارت داشتند اما كدام كودتا ؟ كودتايي كه قرار بود شب 25 امرداد انجام شود كه با شكست و خلع سلاح گارد جاويدان و دستگيري نصيري عملا با شكست مواجه شد ... و كرميت روزولت نيز فراري و مخفي بود و به دنبال فرار از ايران بود.

ولي فرمانده قيام ( يا كودتاي كذايي 28 اَمرداد 1332 )

سپهبد فضل الله زاهدي كه در جريان اشغال ايران توسط متفقين توسط نيروهاي انگلستان دستگير و تبعيد شده بود در جريان ملي شدن نفت وزير كشور دولت دكتر محمد مصدق بود.

سپهبد زاهدي يكي از شخصيت هاي جاودانه ي تاريخ ايران است . اين فضل الله زاهدي بود كه در كنار رضاشاه براي سركوب نغمه هاي شوم تجزيه طلبي در جاي جاي ايران براه افتاد و براي وحدت و يكپارچگي  ايران زمين از هيچ كوششي فرو گذاري نكرد.

سپهبد فضل الله زاهدي در جريان اشغال ايران در شهريورماه 1320 براي منافع دولت  بريتانيا خطرناك شناخته شد و در يك اقدام دزدانه ربوده و به فلسطين تبعيد شد. زاهدي بخاطر تمايلي كه در جريان جنگ دوم جهاني به آلمان نازي داشت و احساسات ميهن پرستي و ايرانخواهي وي باعث گرديد تا در زمان اشغال خاك ايران توسط متفقين ارتش انگلستان كه از بيم شورش و مبارزه ي نيروهاي ارتش شاهنشاهي و بخصوص افرادي چون زاهدي و آريانا وحشت داشت آنها را دستگير و تبعيد نمايد.

حالا پرسش من اينجاست كه چگونه اشخاصي كه داراي چنين گرايشها و وسابق  براستي  ضد استعماري ، همچنين در تمام دوران زندگي خود در برابر نيروهاي بيگانه و خودي هاي از بيگانه بدتر صف آرايي كرده چگونه مي توان انگ انگليسي و آمريكايي به آنها زد !؟!

و اما دخالت بيگانه و همراهي انگليس و آمريكا ! اگر در برهه ي از تاريخ حيات ملت ايران دولت ايران و يا آشخاصي در جهت منافع ملت و ميهن شان با بيگانه اي متحد و يگانه شوند كجاي اين امر خيانت و مزدوري بيگانه است ؟ كه نه تنها خيانت و مزدوري ست بلكه بزرگترين خدمت به ملت و ميهن است.

شايد در برهه ي از زمان مجبور به اتحاد حتا با عراقي ها شويم در حالي كه هشت سال در برابر آنها جنگيده ايم اما  چه بسا براي درهم شكستن اقتدار دشمنان نيرومندتر ديگر مجبور به اين اتحاد شويم.

اما اتحاد ، همراهي و منافع مشترك با بيگانه هرگز بدان معنا نيست كه منافع و مصالح كشور و مردم خود را فداي بيگانگان كنيم . بلكه در جهت حفظ منافع و مصالح ملي كشور گام در اين راه گذاريم.

         واقعه ی ۲۸ امرداد کودتا یا رستاخیز ملی

-  دكتر پرويز عدل

جان لوكاره ، نويسنده ي معروف انگليسي كه نام اصلي او David  Comwell است ، شالوده ي بيشتر داستان هاي جاسوسي و پليسي خود را در چهارچوب وقايع مهم دنيا مانند جنگ سرد ، داد و ستد سلاح هاي جنگي ، پاشيده شدن اتحاد جماهير شوروي و دسايس سازمان هاي جاسوسي در دو سوي ديوار برلين و كودتاهاي پي در پي قاره ي جنوب امريكا قرار داده است. هنگامي كه جان لوكاره از سه سال قبل از نوشتن كتاب «خياط پاناما» رفت و آمد به پاناما را شروع كرد تا با محيط آنجا آشنا شود ، بسياري از مقامات و شخصيت هاي مهم پاناما از او پذيرايي هاي شايان كردند و حتا چند بار مهمان رئيس جمهوري شد. خانم هاي شيك و زيبا و صاحبان ويلاهاي باشكوه جزيره كونتادورا ( همان جايي كه شاه پناه برده بود) تا توانستند او را تر و خشك كردند.

موقعي كه كتاب لوكاره با عنوان «خياط پاناما» سه سال پيش انتشار يافت ( و امسال از آن فيلم سينمايي ساخته اند) ، پانامايي ها با خواندن آن سنگ روي يخ شدند. او در واقع از زبان قهرمانان داستانش تا توانسته از رژيم و رهبران پاناما بدگويي كرده است. « خياط پاناما » داستان يك خياط نيمه يهودي و نيمه ايرلندي است كه در محله ي بورس و بانك هاي پاناماسيتي مغازه ي خياطي دارد و بسياري از مقامات پاناما مشتري او هستند. اين خياط گذشته ي تاريكي دارد كه انگليسي ها از آن خبر دارند و آن اين است كه با توسل به شانتاژ ، او را وادار مي كنند براي اينتليجنس سرويس انگليسي جاسوسي كند. كارها و اطلاعاتي كه انگليس ها از اين خياط كه اسم او «هانري پندل» ( H.pendel) است ، ميخواهند آنچنان پيچيده و مبهم است كه خياط بيچاره به هيچ وجه امكان انجام آن كار و يا دسترسي به آن اطلاعات را ندارد ، بدين جهت ناچار به خيال پردازي و جعل خبر مي شود و به گزارش هاي افسانه اي مبادرت مي ورزد.

شاخ و برگ دادن به گزارش ها و جعل خبر از طرف ماموران اطلاعاتي ، خصوصا براي اينكه از خود قهرمان بسازند ، امر تازه و شگفتي نيست. اين رويه به اندازه ي عمر سازمان هاي جاسوسي سابقه دارد. نويسنده ي نامي انگليسي « گراهام گرين » هم در كتاب « مامور ما در هاوانا » ما را با چنين ماموراني آشنا مي سازد.

هنگامي كه كتاب « خياط پاناما » را مي خواندم ، بي اختيار به ياد داستان سرايي هاي « كرميت روزولت » افتادم. اين مرد آنچنان درباره ي نقش مهمي كه در ايران داشته دروغگويي و خودستايي كرده است كه مقامات ذيربط ، از جمله        سرويس هاي اطلاعاتي انگليس كه با سرويسهاي اطلاعاتي امريكا همكاري داشته و بيشتر جاها با يكديگر مبادله اطلاعاتي مي نمايند ، از    خودستايي ها و افسانه بافي هاي كرميت روزولت بر آشفته شده ، براي توقيف كتاب به محكمه مراجعه كردند و محكمه دستور داد كتاب او     جمع آوري شود. بعدها براي حفظ ظاهر و آبرو ، چاپ تازه اي با تغيير بيشتر مطالب انتشار دادند. در توزيع اين چاپ ، ترفند خاص به كار بردند ، به طوري كه دسترسي به آن كار آساني نبود و به زودي ناياب شد.

« كرميت روزولت » كه تيمسار زاهدي حتا اسمش را نشنيده بود ، كجا مانده به اين كه با وي ملاقات كند ، در كتابش افسانه سرايي را به جايي رسانيده كه مدعي شده در اثر اصرار او بوده كه شاه فرمان نخست وزيري « زاهدي » را صادر كرده است. آقاي حقيقت سمناني ، يادداشت علم را در اين مورد به قصد اثبات نقش CIA نقل كرده است ولي من آن را همان طوري كه ايشان در رويه 375 ره آورد شماره 55 آورده است ، از نظر خوانندگان مي گذرانم تا ملاحظه فرمايند اين نه فقط مدرك نيست بلكه جنبه ي ساختگي آن به حدي بالاست كه حتا علم را كه از روز اول بازگشت شاه ، مامور كارشكني و توطئه عليه دولت و در جست و جوي مدارك عليه زاهدي است ، عصباني ميكند و چنين مي نويسد : « 20 ارديبهشت 1356 ، شرفيابي … گزارش دادم كتاب را بررسي كرده و آن را بسيار نامطلوب يافتم. شاه را به عنوان شخص متزلزل به تصوير در مي آورد كه تحت فشار روزولت مجبور به گرفتن تصميمات حياتي شده ، من جمله درباره ي انتصاب سرلشكر زاهدي به مقام نخست وزيري ، مردي كه پدر سوخته ميخواهد از خودش قهرمان بسازد.»

هر قدر پيش مي رويم ، بيشتر به حرف « ژنرال دوگل» مي رسيم كه هميشه مي گفت : Le ridicule tue  ، ياوه و مهمل كشنده است ، كاري نكنيد كه مردم به شما بخندند.

مقاله اي را كه آقاي محمد علي حقيقت سمناني در ره آورد شماره ي 55 زير عنوان« رستاخيز ملي يا كودتا » نوشته اند ، به جاي بررسي بي طرفانه و دانشمندانه و واقع بينانه از حوادثي كه منجر به وقايع 28 مرداد گرديد ، آنچنان تحت تاثير احساسات به ستايش مبالغه آميز از مرحوم دكتر مصدق و نكوهش مغرضانه از سپهبد زاهدي پرداخته است كه هر صاحب خرد و دانش از اينكه در مجله اي كه والاترين نشريه ي برونمرزي ايراني هاست چنين مطالب ناسنجيده اي انتشار مي يابد ، متاثر مي گردد.

مصدق وطن پرست و مبارز است ، درست … ولي او ، آن طور كه مي نويسيد يگانه نخست وزير صديق و وطن پرست و به قول گفتار يكي از راديوهاي ايراني برون مرزي ، تنها ستاره ي درخشان سياست ايران در 50 سال اخير نيست. كشور ما نخست وزيران صديق و خدمتگزار و وطن پرست فراوان داشته است كه در شرايط بسيار دشوار خدمات بزرگي به ملت ايران   نموده اند … مگر قوام السلطنه ها ، فروغي ها ، ساعدها ، سپهبد زاهدي ها و علي سهيلي ها در بحراني ترين مواقع براي نجات و سربلندي ايران نكوشيده اند ؟ قوام السلطنه با زيركانه ترين و      ماهرانه ترين بازي هاي سياسي و با از خودگذشتگي ، روس ها و عوامل بيگانه را از آذربايجان و كردستان بيرون راند و اين دو ايالت را به مادر وطن برگردانيد. او اسير محبوبيت خياباني نبود. قوام السلطنه مصالح ملي را برتر از منافع و ملاحظات شخصي مي دانست. آخر سرهم براي مصالح عاليه ي مملكت ، خودش را فدا كرد و از نمايندگان مجلس خواست كه به او راي عدم اعتماد بدهند تا بتواند به روس ها بگويد من در وعده دادن امتياز نفت به شما باقي هستم ، ولي چه كنم مملكت مجلسي دارد و مجلس هم مرا بركنار كرده است … نامه اي كه اين بزرگ مرد سياست به شاه نوشت و او را از پشت پا زدن به قانون اساسي برحذر داشت ، دليرانه ترين و فداكارانه ترين اقدامي است كه يك رجل      وطن پرست مي تواند انجام بدهد.

فروغي موقعي كه سربازان شوروي و انگليس در خاك ايران بودند و سفراي اين دو كشور حكمرانان واقعي ايران شمرده مي شدند ، با ظرافت سياستمدارانه و هشياري سياسي ، حيثيت و آبروي مملكت را حفظ كرد و وليعهد قانوني را به عنوان شاه بر تخت سلطنت نشانيد و اين كار در آن موقع براي حفظ تماميت ايران اهميت فراوان داشت.

علي سهيلي هنگام تشكيل كنفرانس سران متفقين ، چرچيل ـ استالين ـ روزولت در تهران موفق شد اعلاميه و سند در مورد حفظ تماميت ارضي و استقلال ايران را از سران متفقين بگيرد. سپهبد زاهدي موقعي كه رشته ي امور از دست مصدق خارج شده و گروه هاي مشكوك با تظاهرات روزانه كنترل خيابان ها را در اختيار گرفته بودند و ترس و وحشت بر مملكت حكمفرما بود ، با به خطر انداختن جانش ، مملكت را از پرتگاه راهانيد … مي گوييد كودتا كرد … لابد معناي كودتا را نمي دانيد.

«كودتا» در دايره المعارف لاروس اين طور تعريف شده است :

« كودتا اقدام فرد يا گروهي است كه مشروعيت قانوني يا حكومت را نقض كنند و قدرت سياسي را از راه هاي غيرقانوني تصرف بنمايند.»

در مردادماه آن سال ، محمدرضاشاه به موجب قانون اساسي ، پادشاه قانوني مملكت بود و هيچ كس ، چه موافق و چه مخالف ، در اين باره ترديد ندارد. دكتر مصدق پارلمان و ديوان عالي كشور را بسته بود و قصد داشت رفراندومي انجام بدهد كه قانون اساسي مشروطيت ايران آن را پيش بيني نكرده است. در غياب مجلس ، حق قانوني عزل و نصب نخست وزير به شاه تعلق دارد. اگر شاه با استفاده از حق قانوني اش ، مصدق را عزل و زاهدي را به سمت نخست وزير برگزيده است ، كجاي اين كار كودتاست ؟

اين كه مصدق فرمان شاه را پشت گوش مي اندازد و حزب توده موقع را مغتنم شمرده ، دست به كارهايي مي زند كه باعث وحشت مردم از آينده ي وطن و در نتيجه برپاخيزي آنها در جهت پشتيباني از نخست وزير قانوني ( يعني آن كسي كه شاه انتخاب كرده است ) مي گردد ، كجايش كودتاست؟ نظر شخصي مرا مي خواهيد ، ميگويم اي كاش كودتا بود و زاهدي تا اين اندازه پاي بند به قانون اساسي نبود و شاه را بر نمي گردانيد كه در اين صورت سرنوشت مملكت غير از اين ميشد كه امروز هست. البته امريكايي ها و انگليس ها از بيم اين كه مبادا به دامان شوروي بيفتد ، سخت نگران بودند و براي بركناري مصدق تلاش ميكردند كه همگي با شكست مواجه شد.

آنچه حكومت مصدق را كه دودستي به صندلي نخست وزيري چسبيده بود برانداخت ، قيام مردم بود ، مردمي كه از اوضاع درهم برهم اقتصادي و تظاهرات يوميه ي گروه هاي مشكوك به ستوه آمده بودند. روزي كه مصدق با قيام مردم مواجه شد ، ديگر آن محبوبيت پيشين را نداشت و بيشتر طرفدارانش او را رها كرده بودند. در آن روز ، به جز حزب توده و گارد خصوصي منزلش ، هواخواه قابل شمارش ديگري برايش نمانده بود. خودش هم در توفاني كه برپا كرده بود غرق شده بود. كافي است فهرست و عكس هيات دولت مصدق را در آغاز نخست وزيري اش ، با فهرست روزهاي آخر مقايسه نماييد. طرفداران پروپاقرص روزهاي اول ، مانند صراف زاده ها ، افشاري ها ، مكي ها ،   بقايي ها ، ملكي ها و برجسته ترين آيت الله ها يعني آيت الله عظمي بروجردي ، آيت الله بهبهاني آيت الله كاشاني ، آيت الله حكيم ، آيت الله شهرستاني از دكتر مصدق جدا شده بودند. روزنامه نگاران برجسته ي آن دوران مانند عبدالرحمن فرامرزي ، عميدي نوري ، هاشمي حائري ، رحمت مصطفوي ، ترقي ، اميراني ، دانش نوبخت ، معينيان ( روزنامه ي آتش ) هيچ كدام كلمه ي كودتا را براي جريانات روز 28 مرداد به كار نبردند. اين حزب توده است كه اين كلمه را بر سر زبان ها انداخت و متاسفانه بسياري برايشان عادت شد كه كلمه ي كودتا را كه به هيچ وجه گوياي وقايع روز 28 مرداد نبود ، به وقايع اين روز تاريخي بچسبانند. نبايد فراموش كرد كه علاوه بر اين كه خيلي ها از دكتر مصدق بريده بودند ، بيش از 700 نفر از رجال مملكت نيز مانند شاه بختي و جمال امامي در زندان بودند. دولت مصدق براي دستگيري سرلشكر زاهدي پنجاه هزار تومان جايزه تعيين كرده بود و ماموران شب و روز دنبال او بودند. سازمان اصل 4 ترومن در زمان حكومت دكتر مصدق در ايران ، گسترش بيشتر يافت و خدمات مهمي هم انجام داد كه ريشه كن كردن مالاريا از شمال ايران و رسانيدن آب آشاميدني به شهرها و روستاهاي متعدد و مبارزه ي موثر با ملخ دريايي ، قسمتي از آن است. امريكا ساليانه 23 ميليون دلار هم كمك مالي ميداد. اردشير زاهدي كه آقاي حقيقت سمناني در نوشتارش سعي كرده نظرياتش را رد كند ، در آن روز آرزو داشت به هاروارد رفته به تحصيل ادامه بدهد. مقدمات كار هم فراهم شده بود ، ولي چون از اقدامات اصل 4 در سطح دهات و اهميت آن آگاهي يافت به اين سازمان پيوست و همراه ويليام وارن ، مدير اصل 4 و ديگر مديران به سرتاسر ايران سفر كرد. آنها در شرايط دشوار ، با تحمل خطرات و   ناراحتي ها در مناطق روستايي دورافتاده و ميان قبايل و عشاير و بعضا در كوه و دره زير چادرها به سر ميبردند. آنها يك روحيه ي Pioneer ، مانند گروه امروزي پزشكان بدون مزد را داشتند. اين گروه پزشكان سال پيش برنده جايزه نوبل شدند ، در حالي كه گروه اصل 4 بدون انتظار جايزه و يا تشويق كار ميكردند و دولت مصدق نظر خوشي به آنها نداشت.

اين اقدام دكتر مصدق را چگونه ميتوان توجيه كرد كه به مدير اصل 4 ، ويليام وارن ، اخطار كرد بايد اردشير را از اصل 4 بيرون كنيد وگرنه درِ اصل 4 را مي بندم!  آيا اين جوان گناه ديگري جز اين كه پسر سرلشكر زاهدي بود ، داشت ؟ اصل 4 در برابر فشار مصدق ناچار شد به خدمت اردشير خاتمه بدهد. روزي كه اردشير خداحافظي ميكرد ، وارن از او مي پرسد : چطور است كه به جاي زندگي آسوده ، خدمت سخت در كوه و دشت و بيابان را انتخاب كرده اي ، در حالي كه به چشم خودت ديده اي چگونه عده اي از همكارانمان در اثر مجاورت با شپش و پشه و ميكروب ، به بيماريهاي گوناگون مبتلا شده اند و از بين رفته اند ، خصوصا كه نخست وزير مملكت هم ارجي به خدمت تو نميگذارد و به جاي تشويق و پاداش ، خواهان بركناري تو است؟  اردشير جوابي ميدهد كه وارن آن را در كتاب Mission For Peace ( ناشر كمپاني Cobbs - Merril  ايندياناپوليس تاليف ويليام وارن ـ چاپ اول سال 1956 ) نقل كرده است. اين جواب كه در وارن تاثير عميق مي گذارد ، پاسخي است بدون شائبه و با كمال صداقت. ترجمه ي اين جواب از صفحات 41 و 42 كتاب به قرار زير است :

« موقعي كه به يك آرمان و هدف ايمان و عقيده داريد ، بايد دنبالش برويد ولو اين كه خطرناك باشد». اردشير كه تا مغز استخوان ايراني است با آن قد بلند و حركات استوار ، از نادر كساني است كه در عمرم ديده و شناخته ام كه از هيچ خطري هراس ندارد. نمي گويم اردشير بي محابا و بي ملاحظه بود ولي هنگامي كه تشخيص ميداد پاي يك امر مهم و درست در ميان است از فدا كردن جانش مضايقه نداشت. امر مهم و درست و آرمان صحيح براي اردشير عبارت بود از منافع و مصالح وطنش ايران …

رفتار مصدق را با اردشير مقايسه فرماييد با رفتار دولت زاهدي با دكتر غلامحسين مصدق فرزند دكتر مصدق كه بدون اين كه كسي مزاحم باشد ، به كار طبابت ادامه مي داد و نويسنده ي اين سطور جزو بيماران وي بود. زاهدي دستور داده بود هرگونه كمك كه ضروري باشد به دكتر غلامحسين مصدق داده شود.

رفتار جوانمردانه ي سرلشكر زاهدي با شخص مصدق هم قابل توجه است :

نقل از رويه ي 154 كتاب شاه ـ مصدق ـ سپهبد زاهدي نوشته ي نورمحمد عسگري : « هنگامي كه دكتر محمد مصدق را گرفته و در باشگاه افسران نزد تيمسار زاهدي مي آورند ، دكتر مصدق بسيار مضطرب و نگران جانش بود ، زيرا اگر مساله برعكس مي بود زندان و شكنجه و شايد اعدام در انتظار تيمسار بود. وقتي تيمسار زاهدي كه به عنوان نخست وزير در باشگاه افسران مستقر شده بود تيمسار باتمانقليچ رئيس ستاد ارتش ، آقاي دكتر مصدق و چهار تن از همراهانش را به اتاق كار وي راهنمايي كرد. زاهدي با كمال خوشرويي و متانت از پشت ميزش بلند شد و به سوي دكتر مصدق رفت و با ايشان به گرمي دست داد و كمك كرد تا روي يكي از مبل هاي راحتي بنشيند و آنگاه دستور داد تا بروند اتاق پذيرايي را براي استراحت مصدق آماده كنند. تيمسار خطاب به مصدق گفت وسايل استراحت حضرت عالي از هر حيث آماده خواهد شد. دكتر مصدق براي دستگيري سرلشكر زاهدي جايزه معين كرده بود و كابينه اش طي اعلاميه هاي متعدد او را خائن به وطن و دست نشانده ي استعمارگران معرفي كرده بودند. به همين سبب دكتر مصدق انتظار يك چنين برخورد جوانمردانه اي را از طرف تيمسار نداشت. اين است كه خطاب به زاهدي گفت : من اينك اسير شما هستم. تيمسار با احترام جواب داد : خير قربان ، شما مهمان عزيز من مي باشيد. زاهدي با جوانمردي و حفظ حرمت ، دكتر مصدق را يك هفته به عنوان مهمان عاليقدر در باشگاه افسران نگه داشت تا آن كه دستگاه دادرسي ارتش (تابع شاه) او را تحويل گرفت.

با وجودي كه از داخل و خارج ايران اشاراتي ميشد كه در بازگردانيدن شاه عجله نشود و امريكاييها نيز در اين مورد اشاراتي مي دادند ، به طوري كه بعضي از پژوهشگران عقيده دارند كه امريكا بي ميل نبود به صورت كودتا و تغيير رژيم دربيايد ، ولي چون زاهدي خواهان حكومت قانون بود ، تلگراف به شاه را كه در رُم بود به اين مضمون آماده كرد : « مردم شاه دوست و ارتش فداكار در انتظار موكب همايوني مي باشند .»

بي محابا اقاي حقيقت سمناني مي نويسند : «سپهبد زاهدي با اعتبارات امريكا در سويس خانه خريد.» در اين اظهار ، واقعيت با اتهام درآميخته است. خريد خانه يك واقعيت است كه احتياج به اثبات ندارد ، ولي خريد آن با پول امريكايي ها يك اتهام مسلم است. دقت فرماييد چنانچه چنين اتهامي را به يك امريكايي بزنيد ، خودش يا وكلايش مي توانند از شما در محكمه بخواهند كه اتهام خود را ثابت كنيد و اگر نتوانستيد ، گرفتاري زياد دامنگيرتان ميشود. بين ما ايراني ها ، متاسفانه تفرقه به قدر كافي هست و چون معتقد به همراهي و اتحاد بين ايرانيان مي باشم به همين اشاره اكتفا ميشود. يك مثال برايتان مي آورم : سازمان اصل 4 ساختمان بزرگ ملك آقاي سهرابي را در خيابان شاهرضا تخليه كرد و ملك و خانه اي را در خيابان كاخ و حشمت الدوله كه متعلق به دكتر مصدق السلطنه بود اجاره كرد. مي دانيد كه امريكايي ها كرايه هاي خوب و بالا مي دادند. كرايه ملك دكتر مصدق از طرف اصل 4 يك واقعيت است ، ولي اگر به خودم اجازه بدهم كه بگويم عده اي در اين معامله سود نامشروع بردند ، اين يك اتهام است كه اگر نتوانم آن را ثابت كنم بايد شرمساري و ننگ چنين ياوه سرايي را بپذيرم.

و اما در مورد خريد خانه در سويس : اعتبارات و كمك هاي مالي امريكا ، پول مواد مخدر يا پول Ransom براي رهايي گروگان نيست كه در يك جامه دان به صورت نقد در آورد و به رئيس يك دولت ديگر تحويل بدهند. در مورد اعطاي اعتبار پول و يا چك رد و بدل نمي شود ، به گيرنده ي اعتبار مي گويند فلان مقدار Credit  دارد كه ميتواند از محل آن ، احتياجات و نيازمنديهاي مملكت را خريداري نمايد.

… شاهد اين واقعيت اسنادي است كه اخيرا جمهوري اسلامي درباره ي وضعيت مالي خاندان زاهدي منتشر كرده است.

بين اين اسناد ، نامه اي است از پدر ( سپهبد زاهدي ) كه از ژنو به فرزندش اردشير ( در ايران ) نوشته است.

به موجب اين نامه كه نامه اي است بي شائبه و صادقانه كه پدري به پسر مي فرستد و جمهوري اسلامي آن را جزو اوراق و اسناد غارت شده از خانه ي زاهدي طبقه بندي كرده است ، سپهبد از فرزندش به اصرار مي خواهد فوري زمين موروثي آباء و اجدادي را فروخته و پس از پرداخت بدهي ها بقيه را حواله نمايد تا او بتواند از عهده (مخارج كمرشكن اروپا) برآمده و پيش قسط خانه را هم بپردازد.

اگر سپهبد زاهدي در بانك ها سرمايه و يا اندوخته داشت و يا اين كه اعتبارات امريكا در اختيارش بود ، آيا هيچ عقل سالمي مي پذيرد كه اصرار كند زمين آباء و اجدادي اش فروخته شود ؟

مي گويند زاهدي دست نشانده ي امريكا بود و دستورات امريكا را اجرا مي كرد. آيا مي دانيد كه شاه از روز بازگشت به ايران ، عليه دولت زاهدي مشغول كارشكني و تحريكات شد. اسماعيل پوروالي در خاطراتش در مجله ي روزگار نو مي نويسد : آقاي علم مرا خواست و گفت من هفته اي دو سه بار اخبار و جرياناتي را كه به ضرر دولت باشد تلفني به شما ميدهم ، شما آنها را بزرگ كرده تا آنجا كه مي توانيد در مجله ي خودتان و ديگر روزنامه ها منتشر كنيد. پرنسس ثريا كه آقاي سمناني مطالبي از كتاب ايشان نقل كرده است ، در رويه 131 نسخه ي انگليسي كتاب خاطراتش مي نويسد : « شاه از محبوبيت فوق العاده ي ( Huge Popularity ) زاهدي بيمناك بود. خيال ميكرد همان طوري كه جمال عبدالناصر با تكيه به محبوبيتي كه داشت فاروق را بيرون كرد ، ممكن است زاهدي هم به چنين فكري بيفتد.»

در آن روزها جان فاستر دالس ، وزير خارجه امريكا ، با نفوذ دولت آيزونهاور در تلاش بود كه اطراف مرزهاي اتحاد جماهير شوروي از خاور دور گرفته تا خاور نزديك ، اتحاديه هاي نظامي براي جلوگيري از تهاجم كمونيست ها به وجود بياورد. پيمان بغداد يكي از اين برنامه هاي مورد علاقه ي جان فاستر دالس بود كه در اين مورد سخت به دولت ايران فشار وارد ميآورد و زاهدي هم محكم جلو وي ايستادگي مي كرد. زاهدي ميگفت اگر قرار است به اين پيمان ملحق شويم ، امريكا بايد اول با ما مشورت كند ، ما نميتوانيم دنباله روي نظريات عراق هفت ميليوني و نوري السعيد باشيم. ما خودمان نظامي هستيم و در تمام كوه و  دره هاي اين منطقه از گيلان و آذربايجان گرفته تا خوزستان و فارس جنگيده ايم.

ديگر اين كه زاهدي مي گفت اگر امريكا مي خواهد ارتش هاي عضو پيمان را مدرنيزه و هماهنگ كند بايد هزينه ي تسليحات آن را بپردازد. من نمي توانم از خزانه ي ملت فقير ايران سلاح هاي مورد علاقة امريكا را خريداري كنم. در اين مورد است كه شاه محرمانه با امريكايي ها تماس گرفته و پيغام ميدهد چرا با خود من نمي سازيد ؟ من هر چه سلاح فروختني داريد ، مي خرم و به هر پيمان و گروه كه بخواهيد مي پيوندم.

اختلاف ديگر تيمسار زاهدي با امريكايي ها بر سر موضوع اصلاحات ارضي بود…

پس از بركناري زاهدي ، شاه به واشنگتن شتافت و نخست وزيرش حسين علاء الحاق ايران را به پيمان بغداد اعلام كرد.شاه آمادگي خود را براي خريد ميلياردها دلار سلاح امريكايي به اطلاع مقامات امريكايي رسانيد و از آن موقع چشم بسته خود را به دامان امريكا انداخت به خيال اين كه دوستي و حمايت امريكا بهترين ضامن دوام سلطنت پهلوي خواهد بود.

اينك اجازه فرماييد به ارزيابي نقل قولهايي بپردازيم كه آقاي حقيقت سمناني بنا به اظهار خودشان از كارگزاران رژيم پيشين نموده اند تا ثابت كنند 28 مرداد كودتا بوده ، آن هم كودتاي امريكايي.

رديف 1 و 2 نقل قول از كتاب پاسخ به تاريخ محمد رضا شاه و خاطرات ملكه ثريا : آنچه من در خاطرات پرنسس ثريا مي يابم با نتيجه گيري كه آقاي حقيقت سمناني نموده اند ، جور در نميآيد.   من در صفحه ي 93 كتاب پرنسس ثريا ميخوانم : شاه از ترك ايران و آغاز يك زندگي تازه در يك جاي ديگر صحبت ميكرد. بالاخره هم تصميم ميگيرد ايران را ترك كند ولي آيت الله بهبهاني و كاشاني با تجهيز مردم كه جلو كاخ اختصاصي گرد آمده اند دست به تظاهرات به جانبداري از شاه مي زنند ، از ترك ايران منصرف ميشود. 

پس از شرح آشفتگي خيال ( Depression ) شاه و اين كه ديگر حوصله ي هيچ كس و هيچ چيز را نداشت ، مي نويسد : روزي ناگهان سيگاري را كه در دست داشت در زيرسيگاري له كرد و با يك حركت كه نشان مي داد نيروي      تازه اي يافته است رو به من كرد و گفت : فقط يك نفر ميتواند از عهده ي مصدق برآيد و به ما كمك كند ، آن هم ژنرال فضل الله زاهدي است…

ملكه ثريا شرح ميدهد كه در آن زمان يافتن زاهدي و دسترسي به او كار آساني نبود ، زيرا ماموران مصدق دنبالش بودند و او در جاي مخفي به سر مي برد.

ملكه ثريا براي بار اول ، ژنرال زاهدي را در دفتر شاه مي بيند و چنين مي نويسد : « زاهدي به سوي من نگريست. نگاه تيز و نافذ يك عقاب. مردي كه از خود اطمينان دارد. شهرت داشت كه زن ها شيفته ي قيافه ي جذاب و گيراي او ميباشند ، ولي من مردي مي ديدم كه بيشتر اهل رزم است تا بزم.

معلوم بود رزم و جنگاوري و تلاش ، به او انرژي مي بخشد. ژنرال از شاه پرسيد : كي مي خواهيد دست به كار بشويم ؟» ثريا در همين صفحه مينويسد : « شاه نمي توانست تصميم بگيرد. آن شب ديگر نتوانستم خودم را كنترل كنم و فريادزنان به او گفتم : تو قابل ترحُم هستي         ( ‎You are pitiful ) ، دلم مي خواهد آن مردي باشي كه مي شناختم و دوست داشتم. اگر اجازه بدهي مصدق سركار بماند ، ايران را دو دستي به شوروي فروخته اي … شاه با شنيدن اين حرف ها مدتي انديشيد و بالاخره گفت : بسيار خوب ، فرمان بركناري مصدق را امضا   مي كنم و زاهدي نخست وزير تازه خواهد بود.

بنابراين ، نوشته ي محمد رضاشاه در كتاب پاسخ به تاريخ كه آن را در جزيره ي كونتادورا (پاناما) نوشته است و در آن مي نويسد پس از بررسي اوضاع با كرميت روزولت بر آن شدم براي يافتن راه حلي وارد عمل شوم ، با آنچه در واقع رخ داده و پرنسس ثريا نوشته است ، منافات دارد.

پرنسس ثريا در همين صفحه مي نويسد :« بعدا مطبوعات نوشتند كه رهبري عمليات به دست CIA بود. اين دروغ است. عمليات در تهران پي ريزي شد (شاه پس از سخنان پرخاش وار ملكه ثريا تصميم ميگيرد و نه پس از مذاكره با روزولت)و ميوه و ثمره ي ابتكار ايراني بود. اگر امريكا بعدها كمك مالي كرده است آن يك امر ديگر است.» در صفحه ي 107 خاطرات ملكه ثريا اشاره به شايعه اي شده است كه ممكن است سوءتعبير شود و آن اين كه مي نويسد شهرت داشت ژنرال شوارتسكف حدود 10 ميليون دلار در ظرف چند روز خرج كرده است. ژنرال شوارتسكف (پدر ژنرال شوارتسكف فرمانده كل قواي متفقين در جنگ عليه عراق ) در خدمت دولت ايران بود و وظيفه داشت تشكيلات ژاندارمري را مدرنيزه و مجهز نمايد. گذشته از اين كه موضوع خرج ده ميليون شايعه بوده ، اين را هم بايد در نظر داشت كه خرج چنين مبلغ حتا بيشتر از آن براي تجهيزات ژندارمري و آماده كردن آن براي مقابله با شورش هاي داخلي ، جزو وظايف ژنرال بود. در بيشتر ممالك نيروهاي مجهز ويژه مقابله با شورش هاي خياباني وجود دارد ، مانند نشنال گارد در امريكا و CRS در فرانسه. در روزهايي كه مقدمات جمهوري اسلامي فراهم ميشد و مخالفان در خيابان ها وسايط نقليه و بانك ها و سينماها را آتش مي زدند ، ايران تانك هاي سنگين و هواپيماهاي فانتوم داشت ولي فاقد نيروي ويژه ي مجهز و تعليم يافته براي مقابله با شورش هاي خياباني بود. پليس حتا گاز     اشك آور و سپر و وسايل اوليه ي مقابله با شورش شهري را نداشت …

از مسايل مهم تر ، فقدان يك ليدر كاردان بود. فقط يك ليدر مورد قبول مردم و نظامي ها ميتوانست حكومت قانون را حكمفرما كند. خود شاه و  مردم در انتظار تجديد معجزه ي 28 مرداد بودند. يك امر بديهي ديگر اين است كه هر دولت    زنده اي تلاش ميكند و وظيفه دارد در ممالكي كه با آن روابط اقتصادي و سياسي دارد اعمال نفوذهايي در جهت منافع و مصالح خودش به عمل بياورد ، به طوري كه حتا ايران به هنگام مبارزات انتخاباتي امريكا براي انتخاب رئيس جمهوري به بودجه ي مبارزات انتخاباتي كانديدايي كه فكر مي كرد بيشتر به نفع ايران است مستقيم يا غير مستقيم كمك مالي ميكرد. اين رويه درباره ي سناتورهايي هم كه دوست ايران بودند ، اعمال ميشد .

با اين مراتب ما نمي توانستيم چنانچه كانديداي مورد علاقه مان برنده شد ادعا كنيم كه ما او را بر سر كار آورده ايم. متاسفانه امريكايي ها اگر به يك شخص و يا گروهي حتا بر مبناي ايدئولوژي (مانند كمك به گروه طرفداران حقوق بشر) كمك مي كردند ، آنچنان با بوق و كرنا در اين باره تبليغ ميكردند كه موجب تعبيرات و تفسيرهاي بعضي نامناسب و موهن ميشد.

و اما براي من جالب ترين قسمت نقل قول هاي آقاي حقيقت سمناني ، نقل از كتاب چهره هايي در آيينه اشرف است ، زيرا من خودم نويسنده ي Ghost Writer  اين كتاب هستم. ناشر Prentice Hall را من پيدا كردم و چون نگارش انگليسي براي كتاب فن خاصي است ، به سفارش ناشر با خانم ليليان آفريكانو كه در نگارش كتاب مهارت داشت قرارداد بستيم. و اما تمام نوشته ها درباره ي ملاقات در فلان رستوران ، پرواز مخفيانه به تهران ، ديدار پنهاني با بيگانگاني كه خود را نماينده ي وينستون چرچيل و جان فاستر دالس معرفي مي كردند ، يك نوع دراماتيزاسيون از جانب اين ماموران است كه والاحضرت اشرف هم كه شيفته ي اين قبيل انتريك ها بود از آن استقبال ميكرد. اگر دقت بفرماييد هيچ ارتباطي بين اين آمد و شدها ، پاكت سربسته ، اقامت در خانه ي مجاور سعدآباد با شورش مردم در روز 28 مرداد عليه دولت مصدق وجود ندارد.

چون دكتر مصدق فرمان عزل خودش و انتصاب تيمسار زاهدي را پنهان كرده بود ، براي شكست اين بازي لازم بود هر چه زودتر حقايق به اطلاع ملت ايران و جهانيان رسانيده بشود.

تفصيل از اين قرار است : پس از اين كه سرهنگ نصيري در نيمه شب 25 مرداد 1332 فرمان شاه را به خانه ي دكتر مصدق رسانيد و به سرهنگ ممتاز رئيس گارد حفاظت خانه ي مصدق داد ، ممتاز آنگاه وارد خانه شده و پاكت را به دكتر مصدق تحويل مي دهد. مصدق پاكت را مي گشايد و با خواندن فرمان عزلش به شدت ناراحت و عصبي ميشود. ولي زود بر اعصاب خود مسلط شده و روي يك ورقه ي كاغذ كوچك رسيدي به اين گونه نوشت : ساعت يك بعد از نيمه شب 25 مرداد 1332 دستخط مبارك به اين جانب رسيد. پس از امضاي رسيد ، دستور داد سرهنگ نصيري را بازداشت كنند و بامداد 25 مرداد از راديوي تهران اعلاميه اي پخش كردند كه خلاصه ي متن آن اين بود كه ديشب گارد شاهنشاهي مبادرت به يك كودتاي نظامي كرد ولي با شكست روبه رو گرديد و عوامل كودتا توقيف شدند. به اين ترتيب مصدق فرمان عزل خود و فرمان نخست وزيري زاهدي را پنهان كرد. زاهدي كه خبر توقيف نصيري را شنيد ، او را افسر بي لياقت خواند و فوري مخفي گاه خود را عوض كرد. شاه هم در كلاردشت اين خبر را شنيد و باشتاب از آنجا به رامسر شتافت تا همراه ملكه ثريا با هواپيما به بغداد پرواز كنند. به اين ترتيب چون مردم ايران و جهانيان از ماجرا و حقيقت جريان بي خبر بودند ، لازم بود كه موضوع عزل مصدق و انتصاب زاهدي به نخست وزيري ، به آگاهي همه برسد. براي اين منظور ، عده اي از ياران زاهدي من جمله پرويز يارافشار ، مخفيانه نمايندگان آژانس هاي خبرگزاري بين المللي رويتر و آسوشيتدپرس و يونايتد پرس و آژانس فرانس پرس و چند تن از ارباب جرايد ايران را به كوهپايه اي در دامنه هاي كوه هاي شمال تهران بردند و در آنجا اردشير زاهدي فتوكپي فرمان شاه را بين آنها توزيع كرد. چند ساعت بعد تمام دنيا دانستند كه مصدق از قبول فرمان شاه سرپيچي كرده است و نخست وزير جديد و قانوني ، سرلشكر فضل الله زاهدي است.

m رديف 4 نقل قول هاي آقاي حقيقت سمناني تكيه بر يادداشت آقاي اسدالله علم است. همين نقل قول را كه آقاي سمناني جزو مدارك محكم اثبات مداخله ي كرميت روزولت در جريانات 28 مرداد و سرنگون كردن مصدق به شمار آورده اند ، من به عنوان يك سند ديگر داير بر افسانه سرايي و دروغگويي و خودستايي اين مامور ياوه سرا دانسته و در همين نوشتار شرح دادم كه گزارش اين مامور آن قدر شور و سر تا پا خودستايي و دروغ بود كه باعث شد بنا به شكايت انگليسي ها (كه مي گفتند اين گزارش باعث آبروريزي هر چه سازمان اطلاعاتي است ، ميشود ) گرديد و به حكم محكمه كتاب روزولت را توقيف و جمع آوري كردند… روزولت هم مانند خياط پاناما ، چون كاري از دستش بر نمي آمده ، ناچار به خيالبافي و افسانه سرايي متوسل شده است تا از خود قهرمان بسازد. اسدالله علم هم با مطالعه ي كتاب روزولت از كوره در رفته ، نوشته است : مردكه پدرسوخته مي خواهد از خودش قهرمان بسازد.

واي بر ما كه خودمان را آن قدر حقير مي كنيم كه با استناد به نوشته هاي يك چنين دروغگويي ، ادعاهاي CIA را پذيرفته و آب بر آسياب تبليغات CIA ميريزيم و برپاخيزي ملت رشيد ايران را در روز 28 اَمرداد به حساب بيگانگان مي گذاريم. مطلب بعدي آقاي سمناني استناد به كتاب تاريخ 25 ساله ي ايران تاليف زنده ياد سرهنگ نجاتي است. بار اول است كه نام اين سرهنگ زنده ياد را به عنوان مورخ و پژوهشگري كه به نظر آقاي سمناني هر چه نوشته مدرك و سند است و مو لاي درز نوشته هايش نميرود مي شنوم.

چون مطلب بيشتر پيرامون شخصيت تيمسار زاهدي دور مي زند ، بهتر است قبلا به اين واقعيت اشاره كنم كه اساسا اگر سرلشكر فضل الله زاهدي   نمي بود خوزستان به عنوان يك ايالت ايران نمي ماند تا نفت آن سوژه اي براي اين گفت و گوهاي ما بشود. نه از تاك نشاني بود و نه از تاك نشان.

سرلشكر زاهدي فاتح خوزستان است. هم اوست كه امير مقتدر خوزستان شيخ خزعل ، دست نشانده ي انگليس را شكست داد و دستگير كرد و به تهران فرستاد و به اين ترتيب اين استان زرخيز كشورمان كه داشت يك اميرنشين عرب مي شد به مام وطن پيوست. « يادآوري زندگي نامه ي سپهبد زاهدي » ، سوژه ي اين مقاله اين است ولي چون به نقل قول از آقاي باقر عاقلي كوشيده ايد گوشه هاي منفي از زندگاني ايشان يافته و به روي كاغذ بياوريد ، اجازه بدهيد خواهش كنم كه آن عينك سياه بدبينانه را از روي چشم برداشته و با ديدگان باز و بي طرفانه به نوشته هاي زير ، نقل از همين آقاي باقر عاقلي ملقب به بصير ديوان ، پس از كودتاي 1299 درجه سرتيپي گرفت. در جنگ با اسماعيل آقا سميتقو رشادت زياد نشان داد و به دريافت عالي ترين نشان نظامي خوزستان نايل شد و پس از چندي شيخ خزعل را دستگير كرد و به تهران فرستاد. بعد به فرماندهي تيپ شمال منصوب گرديد و عشاير سركش گيلان و مازندران را خلع سلاح كرد.

اينك از كتاب آقاي ابراهيم صفايي پژوهشگر ايراني كه آن هم در زمان جمهوري اسلامي در تهران چاپ شده است چند جمله درباره ي شخصيت زاهدي نقل مي كنم. لابد توجه       فرموده ايد كه من نخواسته ام براي اثبات نظرياتم ، از صدها كتاب و هزاران گفتار راديويي و كنفرانس و مقاله مطلبي بيرون بكشم. فقط از همان كتابها كه شما اسم برده ايد در جهت مثبت و با بي طرفي ، اتخاذ سند مي نمايم. صفايي در كتابش مي نويسد : زاهدي مردي ميهن خواه و قاطع بود. خوي و خصلت يك ارتشي واقعي را داشت. از مشكلات نمي هراسيد و به استقبال حوادث مي رفت. در كارهاي نظامي و فرماندهي و ديگر مشاغل خود تجربه هاي بسيار آموخته بود. به زبان هاي روسي و فرانسه اندكي آشنايي داشت.

آقاي سمناني در ادامه ي نقل قول از كتاب سرهنگ غلامرضا نجاتي چنين مي نويسد : «محمد رضاشاه در مذاكرات روز 9 خرداد 1332 (20 مه 1953 ) با هندرسن سفير امريكا در مورد براندازي دولت مصدق و پيشنهاد نخست وزيري سرلشكر فضل الله زاهدي از سوي امريكا چنين گفته است : « گمان نمي كنم زاهدي بتواند از طريق كودتا موفق شود … » اين اظهارات از آن ديدگاه درست است كه زاهدي اهل كودتا نبود. او مي خواست با فرمان شاه ايران ( در غياب مجلس) و به طور قانوني نخست وزير بشود. با محبوبيتي كه زاهدي در رده هاي مختلف ارتش داشت ، پتانسيل و قدرت كودتا را دارا بود ، ولي خواهان آن نبود. همان طوري كه در اين نوشتار آمده است ، پس از اين كه با فرمان شاه ، يعني از راه قانون نخست وزير شد مي توانست بازگشت شاه را به تاخير بيندازد و در اين مورد خيلي ها به او توصيه هايي مي كردند ، با اين همه در بازگردانيدن هر چه زودتر شاه ترديد نكرد.

درباره ي نشريه ي مرد آسيا به مديريت ابوالحسن صيرفي مي نويسد با وجودي كه صيرفي ، اتهامات ناروا به مصدق و اعضاي كابينه اش نسبت ميداد با اين همه هرگز ، نه مصدق و نه يارانش درصدد توقيف اين روزنامه برنيامدند و حتا مصدق به سرتيپ اشرفي گفت تيمسار اگر روزنامه اي را بدون اطلاع من توقيف كني درجه هايت را ميگيرم. راوي داستان پرويز خطيبي است كه سر تا پا خلاف نوشته است و با خوش باوري        نوشته هاي او را در خاطراتش به عنوان سند پذيرفته اند.

واقعيت اين است كه ابوالحسن صيرفي بدبخت را گرفتند ، كتك مفصل زدند و مدت ها زنداني شد. توقيف جرايد به دستور حكومت نظامي در زمان مصدق يك امر روزانه بود. حكومتي كه حدود 700 نفر در رديف تيمسار شاه بختي ها را در بند كشيده بود ، از گرفتن و زنداني كردن امثال صيرفي ملاحظه نداشت. در فاصله ي بين اواخر تيرماه تا 14 آذر 1331 ، دو بار روزنامه ها مورد حمله ي شديد دولت قرار گرفتند. در 14 آذر 1331 دفتر روزنامه هاي مخالف دولت ، اعم از توده اي يا غير توده اي غارت شد كه در صورت جلسه مذاكرات مجلس آن زمان ضبط است. بيست و يك تن از مديران جرايد غير توده اي ، به علت نداشتن امنيت جاني در مجلس شورا و سنا متحصن شدند. دكتر بقايي درباره ي قانون جدي مطبوعات دولت مصدق گفت اين قانون يك ماده كم دارد و آن اين است كه هر كس روزنامه مي نويسد ، بلافاصله تيرباران ميشود. قانون امنيت اجتماعي كه دولت مصدق در آبان 1331 به تصويب رسانيد و دكتر شايگان و سنجابي آن را تنظيم كرده بودند ، به دولت اجازه مي داد هر مخالف و هر كس را كه بر خلاف مصالح دولت رفتار كند ، به تبعيدگاه بفرستند.

پرويز خطيبي كه ذوق لطيفه نويسي و شوخ طبعي داشت ، در زمان مصدق به فكر افتاد از آب گل آلود ماهي بگيرد و براي اين كار نشريه ي هفتگي حاجي بابا را به راه انداخت. ولي چون به پيچ و خم سياست آشنايي نداشت ، در يكي از شماره ها روي جلد كاريكاتور شتر جمهوري را كشيد و زير آن نوشت : شتري كه به زودي جلوي در خانه ي همه خواهد نشست. اين كاريكاتور كه مشت بعضي از اطرافيان مصدق را باز ميكرد ، ناراحتي زياد ايجاد كرد و جلو خطيبي را گرفتند و روزنامه اش را هم بستند. پس از حكومت مصدق ، خطيبي تغيير جبهه داد و لطيفه نويس راديو و بعدا تلويزيون شد و از اين راه امرار معاش ميكرد.

و اما درباره ي اظهار نظر جرايد مهم دنيا و     شخصيت هاي سياسي : به همان اندازه كه مطبوعات دنيا از حكومت مصدق ستايش كرده اند ، به همان مقدار و شايد بيشتر درباره اش كاريكاتورهاي زننده و مطالب منفي نوشته اند كه چون در هر حال مصدق السلطنه يك نخست وزير مملكت مان بود و اگر هم اشتباهاتي در زمان او شده از روي سوءنيت نبوده است نقل نوشته هاي ناشايست بيگانگان را كار شايسته اي نمي دانم. ديگر اين كه اظهار نظر زمامداران و مردان سياسي با شرايط زمان و مكان تغيير مي يابد. مثلا زماني آيزنهاور از استالين به عنوان همرزم و متفق تعريف و تمجيد مي نمايد و زمان ديگر به نكوهش او مي پردازد.

درباره ي عقيده شاهزاده رضا پهلوي نظر خاصي ندارم. فقط نشانه ي اين است كه در يافتن اظهارنظرهاي بزرگان جهان دچار تنگنا شده و ناچار به نقل عقيده ي شاهزاده ي پهلوي متوسل گشته ايد. ضمنا فراموش نفرماييد كه سرلشكر زاهدي در كابينه ي نخست مصدق ، وزير كشور و يار و ياور و هم عقيده ي او براي ملي كردن نفت بود و تمام كرديت ملي كردن را نبايد فقط به شخص مصدق داد. بسياري در اين راه با وي هم عقيده بوده به او كمك كردند. برخي نيز پيرامونش را گرفته با راهنمايي هاي ناشي از بي اطلاعي صدمه هاي زياد زدند …

ديگر اين كه نكته ي بسيار جالب و در عين حال مضحك مقاله ي آقاي حقيقت سمناني ، مطلبي است كه در پايان مقاله و در زيرنويس اضافه كرده اند (رويه 377 مجله ي ره آورد شماره 55 ). ايشان در اين زيرنويس چنين مي نويسد : درست در همين لحظه مطلبي يادم آمد و آن اين كه اگر مصدق مطرود جامعه شده و ملت از وي بريده بود و در عوض تيمسار فقيد زاهدي خدمتگزار و قهرمان ملي به شمار مي رفت چرا به هنگام شورش همگاني مردم در سال 57 جهت سرنگوني رژيم ، شاه جهت خوابانيدن جنبش اعتراض آميز ملت ، دست نياز به سوي ياران مصدق زنده يادان دكتر صديقي ، دكتر سنجابي و دكتر شاپور بختيار دراز كرد ؟

آقاي عزيز ، كجاي دنيا شنيده ايد و يا اين كه ديده ايد كه آتش افروز را براي خاموش كردن آتش دعوت كنند؟ خوب مي دانيد كه آن روزها جبهه ي ملي همدست انقلابيون اسلامي و آتش بيار معركه بود. مگر آقاي سنجابي به پاريس نشتافت تا با امام بيعت كند؟ مگر او نبود كه وزير خارجه حكومت انقلابي شد؟ شاپور بختيار را يارانش طرد كردند و تنهايش گذاشتند. آنها با قبول مسئوليت از سوي دكتر صديقي نيز مخالف بودند. هيچ گونه حركت مثبت براي خوابانيدن شورش در برنامه ي آنها نبود ، برعكس بيشترشان با خوش باوري منتظر بودند از آب گل آلود ماهي بگيرند. به همين جهت هم آب را گل آلودتر مي كردند.

                 عباس سليمي نمين كيست؟؟!!

عباس سليمي نمين كه در مورد تمدن هخامنشي ادعاهاي گزافي از قماش ادعاهاي پورپيرار دارد را كسي تا به حال نمي شناخته!!! ولي اكنون كه اين شخصيت آرزوي معروف شدن را در سر دارد ، و مي خواهد از طريق نفي تمدن ايرانزمين به شهرت برسد، ما راه بهتري براي شهره كردن ايشان سراغ داريم.

تنها يك نگاه به پرونده كاري ايشان و آشنايي با دوستان و همكارانشان ما را با هويت اين شخصيت بيشتر آشنا خواهد كرد.

اين دانشمند تاريخ !!!؟ پيشين سردبيري كيهان هوايي را برعهده داشتند و از دوستان نزديك خسرو خوبان( روح الله حسينيان) و سعيد اسلامي ( امامي) بود.

اين فرد از اعضاي شبكه خبر رساني و محفل رسانه ي وزارت اطلاعات در دوران فلاحيان بود.

سليمي نمين همچون همكار مزدور خود ( ناصر پورپيرار، كمونيست تواب) همكاري هاي گسترده يي را با حسين شريعتمداري انجام داده، و در دفتر ويژه ي تحقيقات اطلاعات سپاه پاسداران ( كه رياست آن با حسين شريعتمداري ميباشد ) فعاليت كرده است.

برای خواندن نظرات حضرت استاد کلیک کنید

گلایه ای از پیر اوین

نوشته منوچهر یزدی